Geopolitički rizik i njegov uticaj na tržište kriptovaluta: tokom rusko-ukrajinske krize

Joksimović Marijana (Full Time Professor. Senior Research Associate. Alfa BK University, Faculty of Finance, Banking and Audit, Belgrade, Serbia), joksimovicmarijana80@gmail.com

Ova studija ispituje odnos između geopolitičkog rizika i ponašanja tržišta kriptovaluta tokom rusko-ukrajinske krize, sa fokusom na glavne kriptovalute. Primjenjujući deskriptivni pristup zasnovan na događajima, analizira se volatilnost cijena, obimi trgovanja i ponašanje investitora za Bitcoin (BTC), Ethereum (ETH) i stabilnu kriptovalutu Tether (USDT) oko ključnih geopolitičkih događaja u periodu od IV kvartala 2021. do II kvartala 2023. godine. Podaci su prikupljeni iz javno dostupnih izvora, harmonizovani između berzi i izuzeti od nedostajućih vrijednosti i anomalija radi osiguranja pouzdanosti. Rezultati pokazuju da su veliki događaji, poput ruske invazije i pratećih sankcija, izazvali nagle kratkoročne oscilacije cijena BTC-a i ETH-a, uz povećanu volatilnost i intenzivniju trgovačku aktivnost. USDT je zadržao stabilnost cijene, ali je zabilježio značajne skokove u obimu trgovanja, što ukazuje na njegovu ulogu privremenog sigurnog utočišta tokom tržišne neizvjesnosti. Ovi obrasci ilustruju dvostruku ulogu kriptovaluta tokom kriza: volatilne kriptovalute snažno reaguju na šokove, dok stabilne kriptovalute obezbjeđuju likvidnost i očuvanje vrijednosti. Studija pokazuje da su kriptovalute, uprkos svojoj decentralizaciji, osjetljive na geopolitička dešavanja. Nalazi naglašavaju potrebu za praćenjem tržišta digitalne imovine tokom političkih i ekonomskih previranja i nude uvide za investitore, regulatore i kreatore politika o evolutivnoj ulozi kriptovaluta i stabilnih kriptovaluta u globalnim finansijama. Ova deskriptivna analiza ne utvrđuje uzročnost, ali pruža jasan i ponovljiv pregled tržišnih reakcija na geopolitički rizik.

Ključne reči: Geopolitički rizik, tržište kriptovaluta, rusko-ukrajinska kriza, Bitcoin, finansijske sankcije, balkanski region, regulatorni odgovor i tržišna volatilnost.