Evropske integracije Zapadnog Balkana iz perspektive koncepta „vojne mobilnosti“

Vignjević Marko (Skupština grada Beograda), vignjevicmarko90@gmail.com

Koncept „vojne mobilnosti“ (Military Mobility) predstavlja okvir u kojem bi, pod uticajem geopolitičkih i geostrateških okolnosti rata u Ukrajini, saradnja između NATO-a (North Atlantic Treaty Organization – NATO) i Evropske unije (European Union – EU) mogla biti intenzivnija. U radu se postavlja pitanje da li dati koncept može uticati na proces evropskih integracija zemalja koje, zajedno sa tzv. Kosovom, čine geopolitičku konstrukciju Zapadnog Balkana? S tim u vezi, pretpostavka je da bi politika proširenja EU, koja je do sada pratila geostrategiju Severnoatlantske alijanse prema Rusiji, postavila kao kriterijum značaj položaja na koridorima za vojni transport. Prvi deo rada započinje teorijskim sagledavanjem odnosa između država i njihovih savezništava usled izazova u anarhičnim međunarodnim odnosima, nakon čega sledi analiza relevantnih strateških dokumenata NATO-a i EU. Cilj ove analize je da se ukaže na pojam „vojne mobilnosti“, njegove strateške perspektive i ukupni značaj sa saradnju NATO-a i EU. Rad se u drugom delu konkretno bavi položajem Zapadnog Balkana na koridorima „vojne mobilnosti“ koje su NATO i EU predvideli u kontekstu hipotetičkog sukoba sa Rusijom. Uporedno se prikazuje položaj pojedinih zapadnobalkanskih država, gde se važnost tog položaja apostrofira iz uglova konkretnog koridora i potencijalne strateške interkonekcije između dva ili više koridora „vojne mobilnosti“. Analiza je pokazala da je geostrateška važnost prvenstveno određena izlaskom na Jadransko more. Na tome se temelji zaključak ovog rada da u procesu evropskih integracija Zapadnog Balkana, a iz perspektive koncepta „vojne mobilnosti“, najveću prednost da postanu nove članice EU imaju Albanija i Crna Gora.

Ključne reči: NATO, EU, Rusija, „vojna mobilnost“, Zapadni Balkan, evrointegracije, geostrategija.